पुणे : सणासुदीच्या सुट्ट्यांमध्ये गावी जाणाऱ्या चाकरमान्यांची संख्या वाढत असताना खासगी ट्रॅव्हल्स कंपन्यांच्या सेवा आणि कारभाराबाबत प्रवाशांकडून नाराजी व्यक्त केली जात आहे. तिकिटांचे वाढीव दर, प्रवासादरम्यान बस बंद पडणे, नियोजित ठिकाणी न सोडता प्रवाशांना मध्येच उतरवणे आणि चालक व कर्मचाऱ्यांकडून अरेरावीची भाषा वापरली जाणे, अशा प्रकारांमुळे प्रवाशांना मनस्ताप सहन करावा लागत असल्याच्या तक्रारी आहेत. विशेषतः रात्रीच्या प्रवासात एकट्या महिला आणि लहान मुलांसह प्रवास करणाऱ्या कुटुंबांच्या सुरक्षिततेचा प्रश्नही समोर येत आहे. दरम्यान, सणासुदीच्या काळात जादा तिकीटदर आकारल्यास पुणे प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाने (आरटीओ) दिलेल्या संपर्क क्रमांकावर तक्रार करण्याचे आवाहन केले आहे.
रोजगार, शिक्षण आणि व्यवसायाच्या निमित्ताने पुणे, मुंबईसह राज्यातील विविध शहरांमध्ये राहणारे अनेक नागरिक सणासुदीला आपल्या मूळ गावी जातात. गणेशोत्सव, दसरा, दिवाळी आणि अन्य सणांच्या काळात रेल्वेचे आरक्षण मिळवणे अनेकदा कठीण होते. त्यामुळे खासगी ट्रॅव्हल्स हा अनेक चाकरमान्यांसाठी प्रवासाचा महत्त्वाचा पर्याय ठरतो. मात्र, प्रवाशांची वाढती मागणी आणि मर्यादित पर्यायांच्या पार्श्वभूमीवर काही खासगी वाहतूक सेवांबाबत तक्रारी वाढत असल्याचे प्रवाशांचे म्हणणे आहे.
तिकीटदरवाढीचा सर्वसामान्यांना फटका
सणासुदीच्या काळात काही मार्गांवरील खासगी बसच्या तिकीटदरात नियमित दिवसांच्या तुलनेत मोठी वाढ होत असल्याच्या तक्रारी आहेत. कुटुंबातील तीन ते चार सदस्यांसाठी प्रवास करायचा असल्यास येण्या-जाण्याच्या तिकिटांवरच मोठी रक्कम खर्च होते. त्यात सणाची खरेदी, घरखर्च आणि इतर आर्थिक जबाबदाऱ्यांची भर पडल्याने सामान्य कुटुंबांच्या आर्थिक नियोजनावर परिणाम होतो.
मागणी आणि उपलब्धतेनुसार तिकीटदर बदलत असले, तरी प्रवाशांना बुकिंगच्या वेळी आकारण्यात येणाऱ्या शुल्काची स्पष्ट माहिती मिळणे आवश्यक आहे. ऑनलाइन बुकिंगमध्ये दाखवलेली रक्कम आणि प्रत्यक्ष आकारलेले शुल्क यामध्ये तफावत असल्यास त्याबाबत स्पष्टीकरण मिळायला हवे. तसेच, प्रवासाचे नियोजन केल्यानंतर ऐनवेळी अतिरिक्त पैसे भरण्यास भाग पाडले जात असल्यास त्याची तक्रार कुठे करायची, याबाबत प्रवाशांमध्ये जागरूकता असणे गरजेचे आहे.
बीडमध्ये ११ ऑक्टोबरला हृदयरोग तपासणी शिबिरमहाराष्ट्र · 6 दिवसांपूर्वी
'नटसम्राट’ नाना पाटेकर काळाच्या पडद्याआडमहाराष्ट्र · 08 Oct 2026
MPSC अध्यक्षांच्या राजीनाम्याचा पेच आणि संविधानिक प्रक्रियेमुळे राज्य सरकारसमोर मर्यादामहाराष्ट्र · 07 Oct 2026बस बंद पडल्यास पर्यायी व्यवस्थेचा अभाव
लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी तिकीट काढताना प्रवाशांना वेळेत आणि सुरक्षितपणे इच्छित स्थळी पोहोचण्याची अपेक्षा असते. मात्र, प्रवासादरम्यान बसमध्ये तांत्रिक बिघाड होऊन ती रस्त्यातच बंद पडल्यास प्रवाशांची मोठी गैरसोय होते. पर्यायी बस उपलब्ध होण्यास विलंब झाल्यास तासन्तास प्रतीक्षा करावी लागू शकते.
रात्रीच्या वेळी निर्जन ठिकाणी बस बंद पडल्यास परिस्थिती अधिक गंभीर होऊ शकते. लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक, महिला आणि आजारी प्रवाशांना अशा वेळी अधिक त्रास सहन करावा लागतो. बसमध्ये बिघाड झाल्यास प्रवाशांना वेळेत माहिती देणे, सुरक्षित ठिकाणी थांबण्याची व्यवस्था करणे आणि शक्य तितक्या लवकर पर्यायी वाहन उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे.
मात्र, अशा प्रसंगी संबंधित कंपनीकडून पुरेशी माहिती किंवा मदत मिळत नसल्याच्या तक्रारी असल्यास त्यांची दखल घेणे गरजेचे आहे. केवळ तिकीट विक्रीवर भर न देता प्रवासादरम्यान उद्भवणाऱ्या अडचणी हाताळण्यासाठीही कंपन्यांनी सक्षम व्यवस्था ठेवण्याची आवश्यकता आहे.
नियोजित ठिकाणी न सोडता मध्येच उतरवण्याच्या तक्रारी
तिकीट काढताना ठरवून दिलेल्या ठिकाणी न सोडता अन्यत्र उतरवणे किंवा पुढील प्रवासाची व्यवस्था स्वतः करण्यास सांगणे, अशा प्रकारांमुळे प्रवाशांची गैरसोय होत असल्याच्या तक्रारी आहेत. विशेषतः रात्रीच्या वेळी अनोळखी ठिकाणी उतरावे लागल्यास पुढील प्रवासाची व्यवस्था कशी करायची, सामानासह सुरक्षितपणे इच्छित स्थळी कसे पोहोचायचे, असे प्रश्न निर्माण होतात.
गावापर्यंत जाण्यासाठी खासगी बसवर अवलंबून असलेल्या प्रवाशांना अशा परिस्थितीत अतिरिक्त खर्च करावा लागू शकतो. काही ठिकाणी दुसरे वाहन तातडीने उपलब्ध होईलच याची खात्री नसते. त्यामुळे बुकिंगच्या वेळी दिलेल्या माहितीप्रमाणे सेवा पुरवणे आणि काही अपरिहार्य कारणामुळे बदल करावा लागल्यास प्रवाशांना पूर्वकल्पना देणे महत्त्वाचे ठरते.
उद्धट वागणुकीमुळे प्रवाशांचा मनस्ताप
प्रवासादरम्यान अडचण निर्माण झाल्यास प्रवासी चालक किंवा वाहकाकडे माहिती विचारतात. मात्र, काही ठिकाणी कर्मचाऱ्यांकडून उद्धटपणे बोलले जात असल्याच्या तक्रारी आहेत. प्रवाशांच्या प्रश्नांना समाधानकारक उत्तरे न मिळणे, तक्रारींकडे दुर्लक्ष करणे किंवा वादाची परिस्थिती निर्माण होणे यामुळे प्रवाशांचा मनस्ताप वाढतो.
प्रवासी पैसे देऊन सेवा घेत असल्याने त्यांना योग्य माहिती आणि सभ्य वागणूक मिळणे अपेक्षित आहे. प्रवासात अडचण निर्माण झाल्यास तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठी कंपनीच्या व्यवस्थापनाशी संपर्क साधता येईल, अशी व्यवस्था असणेही आवश्यक आहे. विशेषतः लांब पल्ल्याच्या प्रवासात प्रवाशांना मदतीची गरज असताना संबंधित यंत्रणा प्रतिसाद देत नसेल, तर त्याचा परिणाम त्यांच्या सुरक्षिततेवरही होऊ शकतो.
'एकटी मुलगी पाहून कर्मचाऱ्यांची वागणूक बदलते'
रात्रीच्या प्रवासात महिला प्रवाशांना येणाऱ्या अडचणींबाबत गायत्री सर्वज्ञ यांनी चिंता व्यक्त केली. त्या म्हणाल्या, "मुलींच्या बाबतीत अनेक वेळा रात्री उशिरा प्रवास करताना घरचे परवानगी देत नाहीत. एकट्या मुलींच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न अनेकदा गंभीर बनतो. एकटी मुलगी पाहून ट्रॅव्हल्समधील कर्मचारी अतिशय उद्धटपणे वागतात."
या प्रतिक्रियेतून रात्रीच्या प्रवासात महिलांना जाणवणारी असुरक्षितता आणि कर्मचाऱ्यांच्या वर्तनाबाबतच्या तक्रारी अधोरेखित होतात. एकट्या महिला प्रवाशांना प्रवासादरम्यान सुरक्षित वातावरण मिळणे, अडचणीच्या वेळी तातडीने मदत उपलब्ध होणे आणि तक्रार नोंदवण्यासाठी प्रभावी व्यवस्था असणे आवश्यक आहे.
बस बंद पडणे, नियोजित ठिकाणाऐवजी अन्यत्र उतरवणे किंवा पर्यायी वाहनाची व्यवस्था न होणे अशा प्रसंगी महिला प्रवाशांची अडचण अधिक वाढू शकते. त्यामुळे खासगी ट्रॅव्हल्स कंपन्यांनी चालक आणि कर्मचाऱ्यांना प्रवाशांशी योग्य वर्तन करण्याबाबत स्पष्ट सूचना देण्याबरोबरच महिला प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी आवश्यक उपाययोजना करणे गरजेचे आहे.
वाहनांची स्थिती आणि सुरक्षिततेची खातरजमा आवश्यक
खासगी प्रवासी वाहतुकीमध्ये वाहनांची तांत्रिक स्थिती, आवश्यक कागदपत्रे, परवाने, फिटनेस प्रमाणपत्रे, विमा आणि चालकांची पात्रता या बाबींना महत्त्व आहे. लांब पल्ल्याच्या प्रवासासाठी वापरल्या जाणाऱ्या वाहनांची नियमित देखभाल झाल्यास तांत्रिक बिघाडामुळे प्रवासात निर्माण होणाऱ्या अडचणी कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
त्याचबरोबर आपत्कालीन परिस्थितीत संपर्क साधण्यासाठी हेल्पलाइन किंवा जबाबदार अधिकाऱ्याचा क्रमांक उपलब्ध असणे आवश्यक आहे. प्रवाशांना अडचण आल्यास कंपनीने तक्रारीची नोंद घेऊन त्यावर तातडीने कार्यवाही करणे गरजेचे आहे. प्रवासादरम्यान निर्माण होणाऱ्या समस्या केवळ प्रवाशांची वैयक्तिक जबाबदारी मानून दुर्लक्षित करता येणार नाहीत.
जादा तिकीटदराच्या तक्रारींसाठी पुणे आरटीओचे आवाहन
सणासुदीच्या काळात खासगी बसकडून जादा तिकीटदर आकारला जात असल्यास प्रवाशांनी पुणे आरटीओने प्रसिद्ध केलेल्या संपर्क माध्यमांवर तक्रार नोंदवावी, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
तक्रार नोंदवण्यासाठी संपर्क तपशील :
व्हॉट्सॲप : ८२७५३३०१०१
ई-मेल : rto.12-mh@gov.in
प्रवाशांनी तक्रार करताना शक्य असल्यास बस कंपनीचे नाव, प्रवासाचा मार्ग, प्रवासाची तारीख, तिकिटाची प्रत आणि प्रत्यक्ष आकारलेल्या भाड्याचा तपशील सोबत द्यावा. यामुळे तक्रारीतील माहिती स्पष्ट होण्यास मदत होऊ शकते.मात्र, जादा तिकीटदराच्या तक्रारींसोबतच प्रवासादरम्यान बस बंद पडणे, प्रवाशांना नियोजित ठिकाणी न सोडणे आणि कर्मचाऱ्यांच्या गैरवर्तनाबाबतच्या तक्रारींचे निराकरण करण्यासाठीही संबंधित यंत्रणांकडून प्रभावी व्यवस्था असणे आवश्यक आहे.
सणाचा प्रवास सुखकर होण्यासाठी उपाययोजना गरजेच्या
सणासुदीला कुटुंबीयांसोबत वेळ घालवण्यासाठी गावी जाणे ही अनेक चाकरमान्यांसाठी भावनिक बाब असते. कामाच्या व्यापातून वेळ काढून प्रवासाला निघालेल्या नागरिकांना सुरक्षितपणे आणि वेळेत घरी पोहोचण्याची अपेक्षा असते. मात्र, वाढीव खर्च, तांत्रिक बिघाड आणि असहकार्याचा सामना करावा लागल्यास त्यांच्या आनंदावर विरजण पडते.
खासगी ट्रॅव्हल्स कंपन्यांनी तिकीटदरातील पारदर्शकता, वाहनांची नियमित देखभाल, नियोजित थांब्यांचे पालन, पर्यायी वाहनांची व्यवस्था आणि कर्मचाऱ्यांच्या वर्तनाकडे गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज आहे. दुसरीकडे, संबंधित परिवहन यंत्रणांनी नियमांचे पालन होत आहे की नाही, याची तपासणी करणे आणि प्रवाशांच्या तक्रारींवर वेळेत कार्यवाही करणे आवश्यक आहे.
सणासुदीच्या काळात प्रवाशांची वाढती संख्या लक्षात घेऊन खासगी बस कंपन्या आणि प्रशासनाने समन्वयाने उपाययोजना करणे गरजेचे आहे. जादा तिकीटदराच्या तक्रारींचे निराकरण करण्याबरोबरच प्रवासातील सुरक्षितता, वेळेचे पालन आणि प्रवाशांना सन्मानाची वागणूक मिळणे यांनाही तितकेच महत्त्व देणे आवश्यक आहे.
